हेल्थ ब्लॉग

माझे मासिक इतके वेदनादायक का आहेत? स्त्रीरोगतज्ज्ञ स्पष्ट करतात

१५ जून, २०२६ · Dr Manan Boob

यांनी वैद्यकीयदृष्ट्या पुनरावलोकन केले डॉ.मनन बूब — MBBS (KEM), MS ObGyn (सुवर्ण पदक विजेता), DNB, सल्लागार स्त्रीरोगतज्ज्ञ आणि लॅपरोस्कोपिक सर्जन, शुभम हाय-टेक हॉस्पिटल आणि टेस्ट ट्यूब बेबी सेंटर, अमरावती.

वेदनादायक कालावधी (वैद्यकीय भाषेत डिसमेनोरिया म्हणतात) सामान्य आहेत, परंतु तुम्हाला कामावर जाण्यापासून, महाविद्यालयात जाण्यापासून किंवा अमरावतीमध्ये दैनंदिन काम करण्यापासून थांबवणारी वेदना तुम्हाला फक्त "सहन" करावी लागेल असे नाही. बहुतेक प्रकरणांमध्ये, योग्य निदान आणि उपचार वास्तविक आराम आणू शकतात.

पीरियड्स प्रथम स्थानावर का दुखतात?

तुमच्या कालावधीत, गर्भाशय आकुंचन पावते. हे आकुंचन प्रोस्टॅग्लँडिन्स नावाच्या संप्रेरक सारख्या पदार्थामुळे होते. उच्च प्रोस्टॅग्लँडिन पातळी म्हणजे सामान्यतः मजबूत पेटके. बर्याच तरुण स्त्रियांसाठी, हे एकमेव कारण आहे - त्याला म्हणतात प्राथमिक डिसमेनोरिया, आणि अस्वस्थ असताना, त्याचा कोणत्याही अंतर्निहित रोगाशी संबंध नाही.

तथापि, जर तुमची वेदना नवीन असेल, वर्षानुवर्षे तीव्र होत असेल, पूर्वीपेक्षा जास्त काळ टिकत असेल किंवा जास्त रक्तस्त्राव होत असेल तर दुय्यम डिसमेनोरिया - एखाद्या अंतर्निहित स्त्रीरोगविषयक स्थितीमुळे होणारी वेदना ज्यासाठी डॉक्टरांच्या मूल्यांकनाची आवश्यकता असते.

तीव्र कालावधीच्या वेदनांची सामान्य वैद्यकीय कारणे

1. एंडोमेट्रिओसिस

ही अशी स्थिती आहे जिथे गर्भाशयाच्या अस्तरांसारखी ऊती गर्भाशयाच्या बाहेर वाढते — अंडाशय, फॅलोपियन ट्यूब किंवा पेल्विक अस्तरांवर. यामुळे तीव्र क्रॅम्पिंग, संभोग दरम्यान वेदना आणि काही प्रकरणांमध्ये गर्भधारणा होण्यास त्रास होऊ शकतो. एंडोमेट्रिओसिस लहान शहरांमध्ये कमी निदान केले जाते कारण लक्षणे सहसा "सामान्य कालावधीतील वेदना" म्हणून नाकारली जातात.

2. फायब्रॉइड्स

फायब्रॉइड्स ही गर्भाशयाच्या स्नायूंच्या भिंतीमध्ये कर्करोग नसलेली वाढ आहे. त्यांच्या आकारमानानुसार आणि स्थानावर अवलंबून, ते जास्त रक्तस्त्राव, दीर्घकाळापर्यंत आणि पेटके येऊ शकतात जे तीव्र दाब किंवा खालच्या ओटीपोटात खेचल्यासारखे वाटते.

3. एडेनोमायोसिस

एडेनोमायोसिसमध्ये, गर्भाशयाच्या अस्तर ऊतक गर्भाशयाच्या स्नायूंच्या भिंतीमध्येच वाढतात. यामुळे अनेकदा गर्भाशयाला मोठे आणि कोमल वाटू लागते, जड, वेदनादायक कालावधी वयोमानानुसार खराब होतात.

4. पेल्विक इन्फ्लॅमेटरी डिसीज (पीआयडी) आणि ओव्हेरियन सिस्ट्स

पुनरुत्पादक अवयवांचे संक्रमण किंवा अंडाशयावरील सिस्ट्स (फटलेल्या किंवा वळलेल्या सिस्टसह) तीक्ष्ण किंवा सतत ओटीपोटात वेदना होऊ शकतात जी तुमच्या मासिक पाळीच्या आसपास खराब होऊ शकतात.

5. कॉपर IUD वापर

कॉपर इंट्रायूटरिन यंत्र वापरणाऱ्या काही स्त्रिया जड आणि वेदनादायक पाळी लक्षात घेतात, विशेषत: प्रवेशानंतर पहिल्या काही महिन्यांत.

अमरावतीमध्ये तुम्ही स्त्रीरोगतज्ञाला कधी भेटावे?

स्वत: ची काळजी (गरम पाण्याची पिशवी, विश्रांती, सौम्य वेदना कमी करणारे) अधूनमधून, आटोपशीर पेटकेसाठी वाजवी आहे. परंतु तुम्हाला खालीलपैकी काही दिसल्यास तुम्ही सल्लामसलत बुक करावी:

  • दर महिन्याला शाळा, कॉलेज किंवा काम चुकवण्याइतपत तीव्र वेदना
  • काही महिन्यांत किंवा वर्षांमध्ये हळूहळू वाढणारी वेदना
  • जास्त रक्तस्त्राव - दर 1-2 तासांनी पॅड किंवा टॅम्पन भिजवणे किंवा मोठ्या गुठळ्या होणे
  • कालावधी 7 दिवसांपेक्षा जास्त काळ टिकतो
  • संभोग, लघवी किंवा मलविसर्जन दरम्यान वेदना
  • ओव्हर-द-काउंटर औषधांनी सुधारत नाही अशा वेदना
  • वयाच्या 25 नंतर नवीन किंवा असामान्य ओटीपोटात वेदना, विशेषतः जर मासिक पाळी पूर्वी सामान्य असेल

अमरावती आणि विस्तीर्ण विदर्भातील अनेक स्त्रिया या भेटीला लाजिरवाणेपणामुळे किंवा "सर्व मासिके वेदनादायक असतात" असे मानत असल्यामुळे या भेटीला उशीर करतात. परंतु 15-20 मिनिटांचा सल्ला आणि पेल्विक अल्ट्रासाऊंड अनेकदा कारण ओळखू शकतात आणि प्रभावी उपचार पर्याय उघडू शकतात.

वेदनादायक कालावधीचे कारण कसे निदान केले जाते?

शुभम हाय-टेक हॉस्पिटलमध्ये, मूल्यमापन सहसा तपशीलवार इतिहास आणि पेल्विक तपासणीसह सुरू होते, त्यानंतर गर्भाशय, अंडाशय आणि अस्तरांची जाडी तपासण्यासाठी अल्ट्रासाऊंड केले जाते. फायब्रॉइड्स, पॉलीप्स, एडेनोमायोसिस किंवा संरचनात्मक विकृतींचा संशय असल्यास, हिस्टेरोस्कोपी — योनीमार्गे घातलेला पातळ कॅमेरा वापरून कमीतकमी हल्ल्याची प्रक्रिया — डॉक्टरांना गर्भाशयाच्या आतील भागाची थेट कल्पना करू देते आणि बऱ्याच प्रकरणांमध्ये त्याच बसून समस्येवर उपचार करतात. एंडोमेट्रिओसिस किंवा डिम्बग्रंथि सिस्ट सारख्या परिस्थितींसाठी, निदान लेप्रोस्कोपी शिफारस केली जाऊ शकते. आपण आमच्यावर या प्रक्रियेबद्दल अधिक वाचू शकता प्रगत लॅपरोस्कोपी आणि हिस्टेरोस्कोपी पृष्ठ

उपचार पर्याय

उपचार कारण आणि तुमच्या भविष्यातील प्रजनन योजनांनुसार तयार केले जातात आणि त्यात हे समाविष्ट असू शकते:

  • औषधोपचार - दाहक-विरोधी वेदना कमी करणारे, हार्मोनल थेरपी, किंवा जास्त रक्तस्त्रावासाठी ट्रॅनेक्सॅमिक ऍसिड
  • हार्मोनल IUD किंवा गर्भनिरोधक गोळ्या - चक्रांचे नियमन करण्यासाठी आणि प्रवाह आणि वेदना कमी करण्यासाठी
  • हिस्टेरोस्कोपिक प्रक्रिया - पॉलीप्स, लहान फायब्रॉइड्स किंवा गर्भाशयाच्या विकृती दुरुस्त करण्यासाठी, सहसा जलद पुनर्प्राप्तीसह आणि बाह्य कट न करता
  • लॅपरोस्कोपिक शस्त्रक्रिया - एंडोमेट्रिओसिस, मोठ्या फायब्रॉइड्स किंवा डिम्बग्रंथि सिस्टसाठी, जलद बरे होण्यासाठी लहान कीहोल चीरांद्वारे केले जाते

बऱ्याच स्त्रियांना दर महिन्याला फक्त वेदना मास्क करण्याऐवजी मूळ कारणावर उपचार केल्यानंतर लक्षणीय सुधारणा दिसून येते.

वेदना-मुक्त कालावधीसाठी पहिले पाऊल उचला

जर मासिक पाळीच्या वेदना तुमच्या कामावर, अभ्यासावर किंवा जीवनाच्या गुणवत्तेवर परिणाम करत असतील, तर तुम्हाला ते एकट्याने व्यवस्थापित करण्याची गरज नाही. शुभम हाय-टेक हॉस्पिटल आणि टेस्ट ट्यूब बेबी सेंटर, अमरावती येथील स्त्रीरोग टीम, सर्वसमावेशक स्त्रीरोग मूल्यांकन, अल्ट्रासाऊंड आणि प्रगत लॅप्रोस्कोपिक आणि हिस्टेरोस्कोपिक उपचार एकाच छताखाली देते.

📞 कॉल करा +९१-८६६८९५४९१५ सल्ला बुक करण्यासाठी, किंवा आमच्या भेट द्या आमच्याशी संपर्क साधा क्लिनिकचा पत्ता, वेळ आणि दिशानिर्देशांसाठी पृष्ठ.

संबंधित: आमच्या मार्गदर्शकामध्ये अधिक जाणून घ्या अमरावती मधील सर्वोत्तम स्त्रीरोग तज्ञ.

अस्वीकरण: हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे आणि व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. तुमच्या परिस्थितीशी संबंधित मार्गदर्शनासाठी कृपया योग्य डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

प्रत्येक महिन्याला मासिक पाळीत वेदना होणे सामान्य आहे का?

1-2 व्या दिवशी सौम्य क्रॅम्पिंग सामान्य आणि सामान्य आहे. तथापि, वेदना जी तीव्र आहे, तुमची दिनचर्या व्यत्यय आणते किंवा कालांतराने आणखी वाईट होत जाते ही दुर्लक्ष करण्यासारखी गोष्ट नाही - ती योग्य मूल्यमापनास पात्र आहे.

वेदनादायक मासिक पाळीचा माझ्या मुलांना जन्म देण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो का?

वेदनादायक कालावधीची काही कारणे, विशेषतः एंडोमेट्रिओसिस आणि उपचार न केलेले फायब्रॉइड, कालांतराने प्रजननक्षमतेवर परिणाम करू शकतात. लवकर निदान आणि उपचार तुमच्या पुनरुत्पादक आरोग्याचे रक्षण करण्यात मदत करू शकतात.

मला वेदनादायक कालावधीसाठी शस्त्रक्रिया आवश्यक आहे का?

आवश्यक नाही. अनेक प्रकरणे औषधोपचार किंवा हार्मोनल उपचारांनी यशस्वीरित्या व्यवस्थापित केली जातात. शस्त्रक्रिया (हिस्टेरोस्कोपी किंवा लेप्रोस्कोपी) अशा प्रकरणांसाठी राखीव आहे जेथे संरचनात्मक कारण ओळखले जाते आणि ते दुरुस्त करणे आवश्यक आहे.

मासिक पाळी दुखत असल्यास मी कोणत्या वयात तपासावे?

कोणतेही वय. किशोरवयीन आणि तरुण प्रौढांमध्ये प्राथमिक डिसमेनोरिया सामान्य आहे, परंतु 20, 30 किंवा 40 च्या दशकाच्या उत्तरार्धासह - कोणत्याही वयात नवीन किंवा खराब होणाऱ्या वेदनांचे मूल्यांकन केले पाहिजे.

आपत्काल? आम्हाला कॉल करा

अमरावतीत 24x7 आपत्कालीन व प्रसूती सहाय्य.

+91-8668954915 अपॉइंटमेंट बुक करा