गर्भाशयमुख कर्करोगाची शस्त्रक्रिया (रॅडिकल हिस्टेरेक्टॉमी)

वैद्यकीय पुनरावलोकन: डॉ. मनन बूब, MBBS (KEM), MS ObGyn (सुवर्णपदक विजेते), DNB — कन्सल्टंट स्त्रीरोगतज्ज्ञ आणि लॅपरोस्कोपिक सर्जन

हे काय आहे

सर्व्हायकल कॅन्सर म्हणजे गर्भाशयमुखाचा (सर्व्हिक्सचा) कर्करोग, म्हणजे योनीत उघडणारी गर्भाशयाची अरुंद मान. तो लवकर आढळला तर मुख्य उपचार रॅडिकल हिस्टेरेक्टॉमी नावाची शस्त्रक्रिया असतो. यात गर्भाशय आणि त्याचे मुख, त्याभोवतीच्या ऊती (पॅरामेट्रियम) आणि योनीच्या वरच्या भागाची एक पट्टी काढली जाते, आणि जवळजवळ नेहमीच श्रोणीतील (पेल्विसमधील) लिम्फ नोड्सही काढले जातात (पेल्विक लिम्फॅडेनेक्टॉमी), जेणेकरून प्रसाराची तपासणी करता येते. ही सामान्य हिस्टेरेक्टॉमीपेक्षा मोठी शस्त्रक्रिया आहे, कारण सुरुवातीचा सर्व्हायकल कॅन्सर ज्या ऊतींमधून सहसा पसरतो त्या साफ करणे हा उद्देश असतो.

काही अगदी लहान, कमी धोक्याच्या कॅन्सरमध्ये कमी व्यापक शस्त्रक्रिया, म्हणजे साधी हिस्टेरेक्टॉमी, पुरेशी असते. तुम्हाला कोणती लागेल हे कॅन्सरच्या टप्प्यावर आणि आकारावरून ठरते, आवडीवरून नाही.

बहुतेक सर्व्हायकल कॅन्सर टाळता येतात आणि लवकर शोधता येतात. पार्श्वभूमी हवी असेल तर आमचे लेख सर्व्हायकल कॅन्सर स्क्रीनिंग, पॅप आणि HPV चाचणी आणि HPV लस वाचा.

कोणाला याची गरज असते

बायोप्सीमध्ये सर्व्हायकल कॅन्सर आढळला आणि तपासणी व स्कॅनवरून आजार मुखापुरता मर्यादित आहे किंवा थोडाच पुढे गेला आहे असे दिसते, तेव्हा शस्त्रक्रिया हा योग्य उपचार असतो. या निदानाच्या बहुतेक स्त्रियांना आधी संबंधानंतर रक्तस्राव, पाळीच्या मधला किंवा रजोनिवृत्तीनंतरचा रक्तस्राव, किंवा सतत पाण्यासारखा किंवा दुर्गंधीयुक्त स्राव जाणवलेला असतो. काहींचे निदान कोणतेही लक्षण नसताना पॅप स्मियर किंवा HPV चाचणीत होते.

कॅन्सर मुखाशेजारच्या ऊतींमध्ये आणखी पुढे, मूत्राशयात किंवा आतड्यात, किंवा दूरच्या अवयवांमध्ये पसरला असेल तर शस्त्रक्रिया योग्य निवड नाही. अशा वेळी केमोथेरपीसह रेडिओथेरपीने नियंत्रणाची चांगली शक्यता मिळते, आणि शस्त्रक्रिया फायद्याशिवाय धोका वाढवते. आमची व्यापक गायनेकोलॉजिक ऑन्कोलॉजी सेवा टप्पा तुमच्यासोबत काळजीपूर्वक ठरवते, कारण संपूर्ण योजना त्यावरच अवलंबून असते.

“कॅन्सर असेल तर सगळे काढून टाकून मोकळे का होत नाही?” ही इच्छा मला समजते. पण योग्य शस्त्रक्रिया कॅन्सर किती पुढे गेला आहे यावर अवलंबून असते. खूप कमी शस्त्रक्रियेमुळे आजार मागे राहू शकतो; चुकीच्या टप्प्यात केलेली शस्त्रक्रिया फायद्याशिवाय धोका वाढवू शकते. योग्य तपासण्यांसाठी काही दिवस दिल्याने आम्हाला पहिल्याच वेळी योग्य निर्णय घेता येतो.

हे कसे केले जाते

तुम्ही उपाशीपोटी येता आणि भूलतज्ज्ञ तुम्हाला भूल देतात. मूत्राशय रिकामे ठेवण्यासाठी कॅथेटर लावले जाते.

शस्त्रक्रिया पोटाच्या खालच्या भागातील छेदाने (खुली) किंवा दुर्बिणीच्या छोट्या छिद्रांतून करता येते, हे आपण एकत्र ठरवतो; खालचा भाग पाहा.

श्रोणीतील लिम्फ नोड्सवर सहसा आधी काम होते. ते श्रोणीच्या मोठ्या रक्तवाहिन्यांच्या कडेने काढले जातात, शेजारच्या नसा आणि वाहिन्या जपून. काही केंद्रांमध्ये शस्त्रक्रियेदरम्यानच नोड्स तपासले जातात, आणि ते आधीच बाधित असतील तर योजना बदलू शकते.

मग सर्जन गर्भाशय, त्याचे मुख आणि आजूबाजूच्या ऊती मोकळ्या करतात. मूत्रवाहिन्या, म्हणजे मूत्रपिंडातून मूत्राशयात लघवी नेणाऱ्या बारीक नळ्या, ओळखून बाजूला केल्या जातात, म्हणजे मुखाभोवतीच्या ऊती त्यांना इजा न होता काढता येतात. मूत्राशय आणि गुदाशय मुखापासून हळुवारपणे वेगळे केले जातात. रक्तपुरवठा सील केला जातो, योनीच्या वरच्या भागाची एक पट्टी घेतली जाते आणि संपूर्ण नमुना बाहेर काढला जातो. योनीचे वरचे टोक बंद केले जाते, श्रोणीत एक ड्रेन ठेवली जाऊ शकते, आणि छेद बंद केले जातात.

नलिका काढल्या जातात. सुरुवातीच्या आजाराच्या तरुण स्त्रियांमध्ये बीजांडकोश अनेकदा तसेच ठेवले जातात, हे सुरक्षित आहे यावर आपण दोघे सहमत असू तर.

भूल, कालावधी आणि रुग्णालयातील मुक्काम

शस्त्रक्रिया सर्वसाधारण भूल (जनरल ॲनेस्थेशिया) देऊन केली जाते, कधी कधी वेदनाशमनासाठी स्पाइनल किंवा एपिड्युरलसह.

शस्त्रक्रियेला सहसा तीन ते चार तास लागतात, शरीररचना कठीण असेल किंवा आधीच्या शस्त्रक्रियेच्या खुणा असतील तर जास्त.

खुल्या शस्त्रक्रियेनंतर सुमारे चार ते सहा दिवस रुग्णालयात राहावे लागते, आणि दुर्बिणीच्या शस्त्रक्रियेनंतर कधी कधी थोडे कमी. कॅथेटर अनेकदा काही दिवस राहते, आणि काही स्त्रियांमध्ये जास्त, कारण मूत्राशय नियंत्रित करणाऱ्या नसांना बरे व्हायला वेळ लागू शकतो.

रिकव्हरी

पहिला दिवस. छेदाच्या जागी दुखणे, थकवा, कॅथेटर लावलेले. आम्ही घोटभर द्रवांपासून सुरुवात करतो, मग हलके जेवण. लवकर बसवणे आणि उभे करणे आम्ही सुरू करतो, त्यामुळे पायांत रक्ताच्या गुठळ्या होण्याचा धोका कमी होतो.

पहिला आठवडा. लहान फेऱ्या, ड्रेन वाहणे थांबले की काढली जाते, योनीतून हलका स्पॉटिंग. कॅथेटर निघाल्यावर मूत्राशय पूर्ण रिकामे करायला आम्ही शिकवतो, आणि काही स्त्रियांना कॅथेटरसह घरी सोडले जाते किंवा थोड्या काळासाठी स्वतः कॅथेटर घालायला शिकवले जाते.

दुसऱ्या ते चौथ्या आठवड्यात. रोजची दिनचर्या हळूहळू परत येते. जड वजन उचलणे आणि जोर लावणे टाळा. सर्जन जखम भरल्याची खात्री करेपर्यंत योनीत काहीही घालू नका, सहसा सुमारे सहा ते आठ आठवडे.

सहा आठवड्यांपर्यंत. बहुतेक स्त्रिया सामान्य दिनचर्येत परत येतात. अंतिम बायोप्सी अहवाल सहसा एक-दोन आठवड्यांत येतो, आणि त्याआधीच आम्ही तो तुमच्यासोबत पाहतो. उपचारानंतर पाठपुरावा भेटी आणि तपासण्या अनेक वर्षे चालतात; त्या उपचाराचाच भाग आहेत, काही बिघडल्याचे चिन्ह नाही.

ताप, जास्त रक्तस्राव, छेदाच्या जागी पसरणारा लालसरपणा किंवा स्राव, पोटरीत दुखणे किंवा सूज, धाप लागणे, लघवी करण्यात अडचण, किंवा योनीतून लघवी गळणे असल्यास लवकर संपर्क करा.

दुर्बिणी की खुली: मार्ग कसा निवडला जातो

स्त्रिया सर्वात आधी हेच विचारतात, आणि प्रामाणिक उत्तर असे की ते अवलंबून असते. दुर्बिणीच्या शस्त्रक्रियेत छेद लहान, वेदना कमी आणि रोजच्या जीवनात लवकर परतणे असते, आणि गर्भाशयाच्या अनेक कर्करोगांमध्ये हीच आमची नेहमीची निवड असते. सुरुवातीच्या सर्व्हायकल कॅन्सरमध्ये चित्र इतके सोपे नाही. गेल्या काही वर्षांत दुर्बिणीतून रॅडिकल हिस्टेरेक्टॉमीच्या पुराव्यांवर चर्चा झाली आहे, आणि काही अभ्यासांनी काही रुग्णांमध्ये खुल्या शस्त्रक्रियेच्या तुलनेत कॅन्सरच्या परिणामाबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे.

म्हणून मी स्त्रियांना असे सांगत नाही की इथे दुर्बिणी नेहमीच चांगली असते. आम्ही गाठीचा आकार, लिम्फ नोड्सबद्दल स्कॅन काय दाखवतात, तुमचे एकूण आरोग्य, आणि ज्या पद्धतीत सर्जनचा अनुभव सर्वाधिक आहे ती पद्धत पाहतो. कधी ते दुर्बिणीकडे निर्देश करते, कधी खुल्या शस्त्रक्रियेकडे. आम्ही कोणती सुचवतो आणि का, ते सांगतो. कॅन्सरमध्ये आजार सुरक्षितपणे साफ करणे सर्वांत आधी येते, आणि मग रिकव्हरी आरामदायक करण्यासाठी आम्ही सर्वतोपरी प्रयत्न करतो.

धोके आणि गुंतागुंत

कॅन्सरची शस्त्रक्रिया मोठी शस्त्रक्रिया आहे, आणि धोके तुम्ही स्पष्टपणे ऐकायला हवेत.

• रक्तस्राव शस्त्रक्रियेदरम्यान किंवा नंतर, कधी कधी रक्त चढवावे लागते.
• संसर्ग छेदाच्या जागी, श्रोणीत किंवा मूत्रमार्गात.
• मूत्राशयाच्या समस्या. मूत्राशयाच्या नसांना मार लागू शकतो, त्यामुळे काही आठवडे मूत्राशय रिकामे करणे कठीण जाते, आणि काही स्त्रियांमध्ये जास्त काळ.
• मूत्रवाहिनी, मूत्राशय किंवा आतड्याला इजा, क्वचित होते आणि सहसा त्याच वेळी लक्षात येऊन दुरुस्त केली जाते. मूत्रवाहिनीच्या इजेमुळे फार क्वचित नंतर लघवी गळू शकते (फिस्टुला) आणि आणखी एका प्रक्रियेची गरज पडू शकते.
• रक्ताच्या गुठळ्या पायांत किंवा फुफ्फुसांत. लवकर चालणे, स्टॉकिंग आणि गरज असेल तेव्हा रक्त पातळ करणारी औषधे यांनी आम्ही हे कमी करतो.
• लिम्फेडेमा (पायावर सूज) आणि लिम्फोसील, म्हणजे द्रव साचणे, लिम्फ नोड्स काढल्यानंतर.
• आतडे आणि लैंगिक बदल. काही स्त्रियांना बद्धकोष्ठता किंवा योनी आखूड झाल्यासारखे वाटते, आणि काहींमध्ये संवेदनेत बदल होतात. याबद्दल आम्ही मोकळेपणाने बोलतो आणि मदत करतो.
• लवकर रजोनिवृत्ती, बीजांडकोश काढले गेल्यास.
• पुढील उपचारांची गरज. अंतिम अहवालात जास्त धोक्याची वैशिष्ट्ये आढळली तर रेडिओथेरपी, केमोथेरपीसह किंवा शिवाय, सुचवली जाते.
• भुलीचे धोके, ज्यावर भूलतज्ज्ञ तुमच्याशी वेगळी चर्चा करतील.

पर्याय

केमोथेरपीसह रेडिओथेरपी (केमोरेडिएशन) हा सुरुवातीच्या टप्प्यापलीकडे पसरलेल्या कॅन्सरचा प्रमाण उपचार आहे, आणि काही सुरुवातीच्या कॅन्सरमध्येही तो योग्य पर्याय आहे, विशेषतः मोठ्या शस्त्रक्रियेसाठी तुम्ही फिट नसाल तर. अगदी सुरुवातीच्या टप्प्यांमध्ये शस्त्रक्रिया आणि रेडिओथेरपी दोन्ही प्रभावी आहेत, म्हणून कशापासून सुरू करायचे हे महत्त्वाचे असते, आणि आम्ही तडजोडींवर एकत्र बसून बोलतो. दोन्ही एकत्र घेतल्याने दुष्परिणाम वाढतात, म्हणूनच पहिली निवड विचारपूर्वक व्हायला हवी.

प्रजनन-क्षमता जपणारी शस्त्रक्रिया. खूप लहान गाठ असलेल्या आणि मूल हवे असलेल्या काही स्त्रियांमध्ये, मुख आणि आजूबाजूच्या ऊती काढून गर्भाशय ठेवणारी शस्त्रक्रिया (रॅडिकल ट्रॅकेलेक्टॉमी) शक्य असू शकते. ती फक्त काळजीपूर्वक निवडलेल्या प्रकरणांसाठी योग्य आहे आणि त्यात जवळून पाठपुरावा आवश्यक असतो.

साधी हिस्टेरेक्टॉमी सर्वात लहान, सर्वात कमी धोक्याच्या सुरुवातीच्या कॅन्सरसाठी पुरेशी असू शकते, वर सांगितल्याप्रमाणे.

शस्त्रक्रियेबद्दल सामान्य माहितीसाठी आमचे पान टोटल लॅपरोस्कोपिक हिस्टेरेक्टॉमी पाहा.

खर्च किती येतो

खालील रक्कम सर्वसमावेशक आहेत — सर्जनची फी, ऑपरेशन थिएटर, भूल, सर्वसाधारण मुक्कामाचे खोली भाडे, औषधे आणि नियमित तपासण्या यात समाविष्ट आहेत. योग्य शस्त्रक्रिया तुमच्या टप्प्यावर अवलंबून असते, म्हणून आम्ही प्रत्येकीचा खर्च वेगवेगळा सांगतो.

रॅडिकल हिस्टेरेक्टॉमी, लॅपरोस्कोपिक: ₹85,000 – ₹1,35,000.

रॅडिकल हिस्टेरेक्टॉमी, खुली: ₹80,000 – ₹1,00,000.

साधी हिस्टेरेक्टॉमी, कमी धोक्याचा सुरुवातीचा आजार: ₹75,000 – ₹1,10,000.

कृपया लक्षात घ्या: वरील आकडे सर्वसाधारण रुग्णासाठीचे अंदाजित आहेत. प्रत्यक्ष खर्च तुमची परिस्थिती, शस्त्रक्रियेची गुंतागुंत, तुम्ही निवडलेल्या खोलीचा प्रकार, रुग्णालयातील मुक्कामाचा कालावधी आणि उद्भवणाऱ्या कोणत्याही गुंतागुंतीवर अवलंबून असतो. डिलक्स व सुपर डिलक्स खोल्यांचे दर अधिक आहेत. आणीबाणीतील दाखल होणे तसेच रात्री किंवा सुट्टीच्या दिवशीच्या शस्त्रक्रियेसाठी अतिरिक्त शुल्क आकारले जाते. हे दर पूर्वसूचनेशिवाय बदलू शकतात. कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी तुमच्या स्वतःच्या प्रकरणासाठी लेखी अंदाजासाठी कृपया +91-8668954915 वर कॉल करा.

शस्त्रक्रियेची तयारी

• सर्व अहवाल आणा: बायोप्सी, पॅप किंवा HPV निकाल, MRI किंवा CT झाले असल्यास, रक्ताच्या तपासण्या, आणि तुमच्या औषधांची यादी.
• मधुमेह, उच्च रक्तदाब, थायरॉइड किंवा हृदयाचे आजार आणि रक्त पातळ करणारी कोणतीही औषधे असल्यास सांगा. काही औषधे आधी बदलावी लागतात; कृपया स्वतःहून काहीही बंद करू नका.
• पोटाच्या किंवा श्रोणीच्या आधीच्या कोणत्याही शस्त्रक्रियेबद्दल सांगा, कारण त्यामुळे योजना बदलू शकते.
• शस्त्रक्रियेपूर्वी सहा तास काही खाऊ नका आणि दोन तास काही पिऊ नका, वेगळे सांगितले नसेल तर. आदल्या दिवशी आतडे साफ करण्याचे औषध घ्यायला सांगितले जाऊ शकते.
• दागिने, नेलपॉलिश आणि कॉन्टॅक्ट लेन्स घरीच ठेवा.
• सोबत राहण्यासाठी एक सहाय्यक आणि पहिले काही आठवडे घरी मदतीची व्यवस्था ठेवा, कारण कॅथेटर आणि मूत्राशयाच्या काळजीसाठी आधार लागतो.
• सल्लामसलतीला विश्वासातील एका व्यक्तीला सोबत आणा. एकट्याने सर्व काही समजून घेणे कठीण असते.

---

तुम्हाला किंवा तुमच्या कुटुंबातील कोणाला गर्भाशयमुखात काही समस्या असल्याचे सांगितले गेले असेल, तर अहवाल घेऊन या आणि घाईगडबडीशिवाय आपण ते एकत्र पाहू. शुभम हाय-टेक हॉस्पिटल, अमरावती येथील स्त्रीरोग आणि लॅपरोस्कोपी टीम निदानाचा अर्थ काय आणि तुमच्यासाठी कोणता उपचार योग्य हे समजावून सांगेल. +91-8668954915 वर कॉल करा, इथे संपर्क साधा, किंवा आम्ही करत असलेल्या सर्व प्रक्रिया पाहा.

अस्वीकरण: हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे आणि व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. तुमच्या परिस्थितीशी संबंधित मार्गदर्शनासाठी कृपया योग्य डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.