GERD साठी लॅपरोस्कोपिक फंडोप्लिकेशन

वैद्यकीय समीक्षा: डॉ. मुरलीधर बोब, MS, FAIS, DLS, FMAS - लॅपरोस्कोपिक सर्जन व सर्जिकल गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट

हे काय आहे

लॅपरोस्कोपिक फंडोप्लिकेशन ही दीर्घकाळ चालणाऱ्या ॲसिड रिफ्लक्ससाठी, म्हणजे गॅस्ट्रो-इसोफेजियल रिफ्लक्स डिसीज (GERD) साठी, दुर्बिणीद्वारे केली जाणारी शस्त्रक्रिया आहे. पोटाचा वरचा भाग, ज्याला फंडस म्हणतात, अन्ननलिकेच्या खालच्या टोकाभोवती गुंडाळून टाक्यांनी जागी बसवला जातो. हा रॅप अन्ननलिका आणि पोट जिथे मिळतात तिथे एकेरी झडप पुन्हा तयार करतो - तीच झडप जी रिफ्लक्स असलेल्या व्यक्तीमध्ये सैल पडून आपले काम सोडून देते.

मी प्रामुख्याने दोन प्रकारे ही शस्त्रक्रिया करतो. निसेन फंडोप्लिकेशनमध्ये रॅप पूर्ण 360 अंश फिरवला जातो. टूपे फंडोप्लिकेशनमध्ये साधारण 270 अंश, ज्यामुळे अन्ननलिकेचा पुढचा भाग मोकळा राहतो. ही आवडीची बाब नाही; तुमची अन्ननलिका किती चांगली आकुंचन पावते यावर हा निर्णय अवलंबून असतो, आणि ते आम्ही शस्त्रक्रियेपूर्वी मोजतो. जवळपास प्रत्येक वेळी त्याच बैठकीत हायेटस हर्नियाची दुरुस्तीही केली जाते, कारण या दोन्ही समस्या बहुतेकदा एकत्रच येतात.

कोणाला याची गरज असते

छातीत जळजळ होणाऱ्या प्रत्येकाला नाही. बहुतेक रिफ्लक्स वजन कमी करणे, समजून उमजून खाणे आणि औषधांनी उत्तम आटोक्यात येतो, आणि शस्त्रक्रियेबद्दल विचारायला येणाऱ्या अनेकांना मी हेच सांगतो. ज्यांना खरोखर फायदा होतो ते हे आहेत:

• गोळी थांबवताच लक्षणे परत येतात, आणि पुढील वीस-तीस वर्षे रोज प्रोटॉन पंप इनहिबिटर घेण्याची शक्यता समोर आहे.
• औषधांनी नियंत्रण मिळत नाही, योग्य डोस योग्य पद्धतीने घेऊनही, आणि एंडोस्कोपी व pH स्टडीने खरा दोषी ॲसिडच आहे हे सिद्ध होते.
• तुमचा त्रास जळजळीपेक्षा अन्न परत येण्याचा आहे - अन्न आणि द्रव घशापर्यंत वर येणे, विशेषतः रात्री. ॲसिड कमी करणारी औषधे ॲसिड कमी करतात, पण वर येणारे प्रमाण थांबवत नाहीत. शस्त्रक्रिया ते थांबवते.
• गुंतागुंत आधीच आहे - अन्ननलिकेची सूज, व्रण, अरुंदपणा ज्यामुळे गिळणे कठीण होते, रक्तस्राव व रक्तक्षय, किंवा बॅरेट्स इसोफेगस.
• मोठा हायेटस हर्निया आहे, विशेषतः ज्यामुळे छातीत अस्वस्थता, जेवणानंतर धाप लागणे किंवा अन्न अडकल्यासारखे वाटते.
• तुम्हाला औषध घेता येत नाही दुष्परिणामांमुळे, किंवा आयुष्यभर औषधावर राहणे तुम्हाला नकोच आहे.
• जुनाट खोकला, आवाज बसणे, घसा खवखवणे किंवा दम्यासारखी घरघर ज्याचे मूळ रिफ्लक्समध्ये सापडले आहे - या इशाऱ्यासह की ही लक्षणे जळजळीच्या तुलनेत कमी खात्रीने सुधारतात, त्यामुळे ऑपरेशन सुचवण्यापूर्वी आम्ही निदान काळजीपूर्वक पक्के करतो.

“माझ्या गोळ्या काम करतात. मग शस्त्रक्रिया कशाला?” त्या काम करत असतील, तुम्हाला सोसत असतील आणि घेत राहायला तुमची हरकत नसेल, तर घेत राहा. मी रुग्णांना हे स्पष्ट सांगतो. गोष्ट तेव्हा बदलते जेव्हा तुम्ही 34 वर्षांचे आहात आणि चार दशकांची रोजची औषधे समोर आहेत, जेव्हा गोळ्या घेऊनही रात्री अन्न तोंडात परत येते, किंवा जेव्हा असा हर्निया आहे जो औषधाने बरा होणार नाही. शस्त्रक्रिया त्या रिफ्लक्ससाठी आहे जो औषध सोडवू शकत नाही, जो आधीच आटोक्यात आहे त्यासाठी नाही.

ऑपरेशनला होकार देण्यापूर्वी मला तीन गोष्टी हव्या असतात: अप्पर GI एंडोस्कोपी, 24 तासांची pH स्टडी जेणेकरून रिफ्लक्स खरोखर आहे व तो ॲसिडशी संबंधित आहे हे सिद्ध होईल, आणि इसोफेजियल मॅनोमेट्री जेणेकरून अन्ननलिका अन्न किती चांगले खाली ढकलते ते कळेल. विशेषतः मॅनोमेट्रीच ठरवते की तुम्हाला पूर्ण रॅप द्यायचा की अर्धवट. या तपासण्या वगळल्यामुळेच लोक चुकीच्या समस्येसाठी तांत्रिकदृष्ट्या उत्तम ऑपरेशन करून घेतात.

ही शस्त्रक्रिया कशी केली जाते

ही शस्त्रक्रिया पोटाच्या वरच्या भागात चार किंवा पाच लहान छिद्रांतून केली जाते, प्रत्येक साधारण 5 ते 10 मिमीचे.

प्रवेश. कार्बन डायऑक्साईड वायूने पोटाची भिंत अवयवांपासून उचलली जाते, म्हणजे काम करायला जागा मिळते. एका पोर्टमधून कॅमेरा आणि इतरांमधून उपकरणे आत जातात, आणि यकृत हलकेच बाजूला धरून हायेटस - डायाफ्राममधले ते छिद्र ज्यातून अन्ननलिका जाते - समोर आणले जाते.

हर्निया खाली आणणे. पोटाचा काही भाग छातीत सरकला असल्यास तो पुन्हा पोटात खाली ओढला जातो आणि हर्नियाची पिशवी वेगळी केली जाते.

अन्ननलिका मोकळी करणे. खालची अन्ननलिका इतकी मोकळी केली जाते की तिची किमान 2 ते 3 सेमी लांबी कोणताही ताण न येता डायाफ्रामच्या खाली आरामात बसेल. हाच टप्पा दुरुस्ती टिकणार की नाही हे ठरवतो. संपूर्ण वेळ व्हेगस नसा ओळखून जपल्या जातात.

डायाफ्रामची दुरुस्ती. हायेटसच्या दोन्ही बाजूंचे स्नायूंचे खांब अन्ननलिकेच्या मागे टाक्यांनी जोडून रुंदावलेली फट अरुंद केली जाते. फार मोठ्या हर्नियांमध्ये कधीकधी जाळी वापरली जाते.

रॅप तयार करणे. गरज असल्यास पोट आणि प्लीहा यांच्यामधल्या लहान रक्तवाहिन्या वेगळ्या केल्या जातात, म्हणजे फंडस ताण न येता पोहोचतो. मग फंडस अन्ननलिकेच्या मागून आणून तिच्या पुढे स्वतःलाच टाका घातला जातो - निसेनमध्ये पूर्ण वेढा, टूपेमध्ये अर्धवट. रॅप शिवताना अन्ननलिकेत एक मऊ नळी (बूजी) ठेवली जाते, म्हणजे रॅपचे माप अंदाजाने नव्हे तर मोजून ठरते. तयार झालेला रॅप सरकू नये अशा रीतीने स्थिर केला जातो.

बंद करणे. उपकरणे बाहेर काढली जातात, वायू सोडला जातो, आणि लहान छेद विरघळणाऱ्या टाक्यांनी बंद केले जातात.

भूल, कालावधी आणि रुग्णालयातील मुक्काम

फंडोप्लिकेशन जनरल ॲनेस्थेशिया देऊन केले जाते. तुम्ही पूर्णपणे झोपलेले असता, श्वासोच्छ्वासाला भूलतज्ज्ञ आधार देतात, आणि प्रक्रियेतले काहीही तुम्हाला जाणवत किंवा आठवत नाही.

बहुतेक शस्त्रक्रिया 60 ते 120 मिनिटे घेतात. मोठा किंवा जुना हर्निया, पोटाच्या वरच्या भागात आधी झालेली शस्त्रक्रिया, किंवा पुन्हा करावे लागणारे ऑपरेशन अधिक वेळ घेते, आणि घाईघाईने डिसेक्शन करण्यापेक्षा अर्धा तास जास्त घेणे मी केव्हाही पसंत करेन.

एक ते दोन रात्री मुक्कामाची अपेक्षा ठेवा. त्याच संध्याकाळी तुम्ही उठून चालू लागता. शस्त्रक्रियेनंतर काही तासांनी घोट घोट स्वच्छ द्रव सुरू होते, दुसऱ्या दिवशी सकाळी मोकळेपणाने द्रव, आणि तुम्ही आरामात पीत असाल व वेदना गोळ्यांनी आटोक्यात असेल तेव्हा घरी जाता येते.

रिकव्हरी

पहिला दिवस. पोर्टच्या जागी दुखेल आणि, थोडे विचित्र वाटेल असे, खांद्यांच्या टोकांनाही - ही वायूमुळे होणारी रेफर्ड वेदना आहे, ती फार सामान्य आहे आणि एक-दोन दिवसांत जाते. पडून राहण्यापेक्षा चालण्याने ती लवकर कमी होते. गिळताना आवळल्यासारखे वाटते. फक्त द्रव पदार्थ.

पहिला आठवडा. मऊ, कुस्करलेले, ओलसर अन्न - वरण, खिचडी, दही-भात, सूप, नीट शिजवलेल्या भाज्या, अंडी. लहान घास, नीट चावून, दिवसातून तीनऐवजी सहा वेळा. पोळी नाही, कोरडी चपाती नाही, मोठ्या घासांतला भात नाही, मटण नाही, सोडायुक्त पेये नाहीत, स्ट्रॉ नाही. बहुतेकांना चौथ्या-पाचव्या दिवशी वेदनाशामकांची गरज उरत नाही आणि ते घरातली हलकी कामे करू लागतात.

दुसरा ते चौथा आठवडा. अन्न हळूहळू अधिक घट्ट होत जाते. डेस्कवरचे काम सहसा दुसऱ्या आठवड्यापासून शक्य असते; कामात वजन उचलावे लागत असेल तर आणखी थांबा. गिळणे अजूनही पूर्ण सामान्य नसते आणि छातीच्या खालच्या भागात अन्न क्षणभर थांबल्यासारखे वाटू शकते. पोट फुगणे आणि ढेकर न येण्याची जाणीव याच काळात सर्वाधिक त्रासदायक वाटते.

सहा आठवड्यांपर्यंत. जवळपास प्रत्येक जण नेहमीच्या आहारावर, पूर्ण कामावर, आणि बिनदिक्कत गाडी चालवण्या-व्यायाम करण्याइतपत बरा होतो. रॅपचा आवळलेपणा निवळतो आणि गोळ्या सहसा बंद झालेल्या असतात.

“मी पुन्हा कधी सामान्यपणे जेवू शकेन का?” होय - फक्त वेळ द्या आणि सुरुवातीच्या आठवड्यांत संयम ठेवा. मला दिसणारी सर्वात सामान्य चूक अशी - दहाव्या दिवशी बरे वाटताच रुग्ण अख्खी चपाती आणि मटणाचा घास खातो, अन्न अडकण्याचा भीतीदायक अनुभव येतो, आणि ऑपरेशन फसले असे तो ठरवून टाकतो. तसे नाही. आहाराचे टप्पे क्रमाने पाळा, गिळणे आपोआप जागेवर येईल.

खुल्या शस्त्रक्रियेऐवजी दुर्बिणीने का

कित्येक दशके फंडोप्लिकेशन खुल्या शस्त्रक्रियेने होत असे, आणि गरज पडल्यास आजही तसे करता येते. आता फार थोड्या रुग्णांना तशी गरज पडते. दुर्बिणीच्या शस्त्रक्रियेत:

• वेदना कितीतरी कमी असते, कारण पोटाच्या वरच्या भागाचे स्नायू कापावे लागत नाहीत.
• मुक्काम पाच-सात दिवसांऐवजी एक-दोन रात्रींचा असतो.
• कॅमेरा हायेटसचे मोठे व भरपूर उजेडातले दृश्य देतो - हा खोल, अवघड कोपरा खुल्या छेदापेक्षा दुर्बिणीतून पाहणे खरोखर सोपे आहे.
• छातीचे व जखमेचे संसर्ग कमी होतात, जे वयस्कर आणि धूम्रपान करणाऱ्यांमध्ये सर्वाधिक महत्त्वाचे ठरते.
• तुम्ही महिन्यांऐवजी आठवड्यांत कामावर परतता, आणि व्रण एका लांब रेषेऐवजी काही ठिपक्यांपुरते राहतात.

दुरुस्तीचे निकाल दोन्हींत तुलनात्मक आहेत. फरक पडतो तो त्या निकालांपर्यंत पोहोचताना तुम्हाला काय सोसावे लागते यात. कधीकधी आधीच्या शस्त्रक्रियेमुळे झालेली घट्ट चिकटणी किंवा अनपेक्षित रक्तस्राव यामुळे सर्वात सुरक्षित मार्ग खुल्या शस्त्रक्रियेत बदलणे हाच ठरतो - तो तुमच्या सुरक्षिततेसाठी घेतलेला निर्णय असतो, अपयश नव्हे.

धोके आणि गुंतागुंत

हे सगळे तुम्ही नंतर स्वतः शोधण्यापेक्षा आधी माझ्याकडून ऐकलेले बरे.

• सुरुवातीच्या आठवड्यांत गिळताना त्रास - अपेक्षित, आणि बहुसंख्य रुग्णांमध्ये तो निवळतो. थोड्या जणांमध्ये तो टिकतो आणि एंडोस्कोपिक डायलेटेशन करावे लागते.
• गॅस-ब्लोट सिंड्रोम - पोट भरल्यासारखे व फुगल्यासारखे वाटणे आणि पूर्वीपेक्षा जास्त वात, कारण ढेकर देणे अवघड होते. काही महिन्यांत हे सुधारते.
• ढेकर देणे किंवा उलटी करणे अवघड जाणे, विशेषतः पूर्ण 360 अंश रॅपनंतर.
• रॅप सरकणे किंवा छातीत वर जाणे, ज्याने लक्षणे परत येऊ शकतात आणि कधीकधी पुन्हा ऑपरेशन लागते.
• वर्षांनंतर रिफ्लक्स पुन्हा उद्भवणे, काही रुग्णांमध्ये.
• व्हेगस नसेला इजा, ज्याने जुलाब किंवा पोट सावकाश रिकामे होणे उद्भवू शकते.
• अन्ननलिका, पोट किंवा प्लीहा यांना डिसेक्शनदरम्यान इजा - क्वचित, पण झाल्यास गंभीर.
• रक्तस्राव, पोर्टच्या जागी संसर्ग, किंवा पोर्ट-साइट हर्निया.
• खुल्या शस्त्रक्रियेत रूपांतर.
• पायाच्या शिरांत रक्ताच्या गुठळ्या, म्हणूनच लवकर चालवले जाते आणि गरजेनुसार स्टॉकिंग किंवा इंजेक्शन दिले जाते.
• जनरल ॲनेस्थेशियाचे नेहमीचे धोके, ज्यांबद्दल भूलतज्ज्ञ तुमच्याशी सविस्तर बोलतील.

पर्याय

आधी जीवनशैली, नेहमीच. वजन कमी करणे हा शस्त्रक्रियेशिवायचा सर्वात परिणामकारक उपाय आहे - रिफ्लक्स आणि पोटावरची चरबी यांचा घट्ट संबंध आहे. लहान जेवण, झोपण्याच्या तीन तास आधीपासून काही न खाणे, पलंगाचे डोक्याकडचे टोक उंच ठेवणे, धूम्रपान, मद्य, अतिशय तिखट व अतिशय तेलकट पदार्थ कमी करणे. हा वेळ मारून नेणारा सल्ला नाही; नीट पाळला तर बराचसा रिफ्लक्स याच गोष्टींनी शांत होतो.

औषधे. प्रोटॉन पंप इनहिबिटर, H2 ब्लॉकर आणि अल्जिनेट बहुतेकांची लक्षणे आटोक्यात ठेवतात. बहुसंख्यांसाठी दीर्घकाळ वापर सुरक्षित आहे आणि आयुष्यभराची एक रास्त योजना आहे.

एंडोस्कोपिक प्रक्रिया. रिफ्लक्ससाठी अनेक एंडोस्कोपिक तंत्रे उपलब्ध आहेत. ती निवडक रुग्णांना, मुख्यतः ज्यांना मोठा हर्निया नाही अशांना, शोभतात, आणि त्यांची दीर्घकालीन टिकाऊपणा शस्त्रक्रियेइतकी सिद्ध झालेली नाही.

बॅरिॲट्रिक शस्त्रक्रिया. मुख्य कारण तुमचे वजन असेल आणि स्थूलपणा बराच जास्त असेल, तर गॅस्ट्रिक बायपास बहुधा रिफ्लक्स आणि वजन दोन्हींवर उपाय करते, आणि अशा परिस्थितीत फंडोप्लिकेशनपेक्षा तोच चांगला पर्याय आहे.

वाट पाहणे व लक्ष ठेवणे. अधूनमधून होणारा सौम्य रिफ्लक्स, जो अँटासिडने बरा होतो, त्याला ऑपरेशनची गरज नाही आणि कधी पडणारही नाही. आमची जनरल सर्जरी व गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी टीम अशा अनेकांना तपासते ज्यांच्यासाठी प्रामाणिक उत्तर म्हणजे आश्वासन आणि आहाराची आखणी. तुमची लक्षणे साधी जळजळ आहेत की आणखी काही, हे तुम्ही अजून ठरवत असाल तर हे वाचणे उपयोगी ठरेल: छातीतली जळजळ नुसती जळजळ नसते तेव्हा. तुम्ही आम्ही करत असलेल्या सर्व प्रक्रियाही पाहू शकता.

खर्च किती येतो

लॅपरोस्कोपिक फंडोप्लिकेशनसाठी आम्ही ठरावीक दर प्रसिद्ध केलेला नाही, कारण याचा खर्च नेहमीच्या दुर्बिणीच्या शस्त्रक्रियेपेक्षा अधिक बदलतो. रक्कम या गोष्टींवर ठरते:

• हर्नियाचा आकार व प्रकार, आणि दुरुस्तीला बळकटी देण्यासाठी जाळी लागते की नाही.
• शस्त्रक्रियेला लागणारा वेळ - सरळसोपे पहिले ऑपरेशन आणि मोठा पॅरा-इसोफेजियल हर्निया या वेगवेगळ्या शस्त्रक्रिया आहेत.
• हे पहिले ऑपरेशन आहे की आधी झालेल्या फंडोप्लिकेशनचे पुनःऑपरेशन.
• शस्त्रक्रियेपूर्वीच्या तपासण्या - एंडोस्कोपी, 24 तासांची pH स्टडी आणि मॅनोमेट्री या तयारीचा अनिवार्य भाग असून त्यांचे शुल्क वेगळे लागते.
• तुमच्या खोलीचा प्रकार आणि किती रात्री मुक्काम.
• वापरावी लागणारी सामग्री - स्टेपलर, एनर्जी डिव्हाइस, टाके आणि जाळी.
• त्याच बैठकीत दुसरी एखादी प्रक्रिया केली जाते का, उदाहरणार्थ पित्ताशय काढणे.
• तुमचा विमा किंवा TPA कव्हर, आणि दाखल होणे पूर्वमंजूर आहे का.

काहीही ठरवण्यापूर्वी तुमच्या स्वतःच्या प्रकरणासाठी लेखी, तपशीलवार अंदाज मिळवण्यासाठी आम्हाला +91-8668954915 वर कॉल करा.

शस्त्रक्रियेची तयारी

• तुमचे सर्व अहवाल आणा - एंडोस्कोपी, pH स्टडी, मॅनोमेट्री, बेरियम स्वॅलो, झाला असल्यास CT, आणि तुम्ही घेतलेल्या प्रत्येक ॲसिड औषधाची व किती काळ घेतले याची यादी.
• धूम्रपान थांबवा, काही आठवडेसुद्धा तुमच्या फुफ्फुसांना आणि जखम भरण्याला मदत करतात.
• रक्त पातळ करणारी औषधे जसे ॲस्पिरिन किंवा क्लोपिडोग्रेल यांबद्दल आधीच चर्चा हवी - हृदयाचे कोणतेही औषध स्वतःच्या मनाने कधीही थांबवू नका.
• तुमचे इतर आजार सांगा - मधुमेह, रक्तदाब, हृदय किंवा फुफ्फुसांचे आजार - म्हणजे भूलतज्ज्ञ नियोजन करू शकतील.
• उपवास. शस्त्रक्रियेपूर्वी सहा तास काही खायचे नाही आणि दोन तास काही प्यायचे नाही, किंवा भूलतज्ज्ञ सांगतील त्याप्रमाणे.
• पहिल्या दोन आठवड्यांचे सामान आधीच आणून ठेवा. वरण, दही, सूप, खिचडी, मऊ फळे, प्रोटीन ड्रिंक. घर द्रव व मऊ आहारासाठी तयार असू द्या.
• पहिल्या आठवड्यासाठी घरी कोणाची तरी सोबत ठेवा, आणि महिनाभर जड वजन उचलण्याचा बेत करू नका.
• तुमचे प्रश्न शस्त्रक्रियेच्या दिवसाआधी विचारून घ्या - विशेषतः आहाराच्या टप्प्यांबद्दल, जे बहुतेकांना नंतर अधिक नीट समजून घ्यायचे असते.

---

तुम्ही वर्षानुवर्षे ॲसिडच्या गोळ्या घेत असाल आणि आता हेच आपले आयुष्य असे वाटत असेल, तर या प्रश्नाची नीट तपासणी करून घेणे योग्य ठरेल. शुभम हाय-टेक हॉस्पिटल अँड टेस्ट ट्यूब बेबी सेंटर, अमरावती येथील सर्जिकल गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी टीम तुमचे अहवाल पाहील, खरोखर आवश्यक असलेल्या तपासण्या करेल, आणि ऑपरेशनचा तुम्हाला फायदा होईल की नाही हे स्पष्टपणे सांगेल. +91-8668954915 वर कॉल करा किंवा इथे संपर्क साधा.

अस्वीकरण: हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे आणि व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. तुमच्या परिस्थितीशी संबंधित मार्गदर्शनासाठी कृपया योग्य डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.